فیلم پروفسور و دیوانه روایتی است از تلاش دو مرد که در ظاهر هیچ وجه اشتراکی ندارند. جیمز موری، فرهنگنویس اسکاتلندی، در حال گردآوری کلمات برای فرهنگنامهٔ بزرگ آکسفورد است و از همکاری یک بیمار روانی به نام دکتر ویلیام ماینر که در تیمارستان برادمور زندانی است، کمک میگیرد. این دو در سایهٔ نامههای طولانی و تبادل نظرهای علمی، به شکلی غیرمنتظره به یکدیگر نزدیک میشوند. فیلم، با بازی درخشان مل گیبسون و شان پن، لایههای روانشناختی رابطهای پیچیده را به نمایش میگذارد. کارگردانی فرهاد صفینیا این اثر را به فضایی دراماتیک و تاملبرانگیز بدل کرده که مرزهای میان جنون و نبوغ را به چالش میکشد. داستان در بستر انگلستان دوره ویکتوریا شکل میگیرد و نشان میدهد چگونه یک همکاری علمی، به رستگاری عاطفی ختم میشود. لحن فیلم تلخ و شیرین است و مخاطب را با پرسشهایی دربارهٔ هویت و ارزش وجودی رها میکند.